Hermann Hesse


Ο Χέρμαν Έσσε κέρδισε το βραβείο Νόμπελ του 1946, έγραψε βιβλία που άλλαξαν τον κόσμο (μαζί με το «Σιντάρτα» και το «Λύκος της Στέπας», που έχουν διαβαστεί από περισσότερους από εκατό εκατομμύρια ανθρώπους) ενώ τα γραπτά του έχουν μεταφραστεί σε εξήντα γλώσσες. Για πολλούς αναγνώστες, τα έργα του Έσσε έχουν πάρει την θέση τους ως αριστουργήματα. Είναι κείμενα που έχουν τη δύναμη να αλλάζουν την ζωή των ανθρώπων και έχουν γίνει το αγαπημένο υποχρεωτικό προς ανάγνωση κείμενο, ανάμεσα σε φιλολόγους λυκείων και κολεγίων. Με αυτήν την επιτυχία στη ζωή, κάποιος θα μπορούσε να υποθέσει ότι ο Έσσε θα ήταν σχετικά ευτυχής. Όμως, όπως πολλοί πραγματικοί καλλιτέχνες, ο Έσσε ήρθε στον κόσμο ως μια βασανισμένη ψυχή, που υπέφερε από προσωπικές κρίσεις και κοινωνικές αγωνίες, από μικρή ηλικία.
Αν ήταν ζωντανός σήμερα, η ζωή του Έσσε θα ήταν ένα συγκλονιστικό μυθιστόρημα. Γιος ιεραποστόλων, ο Έσσε, μεγάλωσε μέσα σε βαθιά κατάθλιψη και προσπάθησε να αυτοκτονήσει σε ηλικία δεκαπέντε ετών, γεγονός που τον οδήγησε στο να περάσει λίγο χρόνο από τη φοβερή εφηβεία του, σε ένα άσυλο για ψυχοπαθείς. Όλη του τη ζωή, αποτραβιόταν μέσα στη μοναξιά και την ιδιωτικότητα του, νιώθοντας συχνά αμήχανος σε κοινωνικές καταστάσεις. Παντρεύτηκε πολλές φορές αλλά μόνο ο τελευταίος του γάμος  -με την ιστορικό τέχνης Νινόν Ντόλμπιν- λειτούργησε θετικά, ενώ ο Έσσε ήταν ήδη 54 ετών. Στιγμές θερμού πάθους εναλλάσσονταν με περιόδους αβάσταχτης μοναξιάς κατά την διάρκεια των σχέσεών του, και η ζωή του ήταν συνεχώς γεμάτη από ξαφνικές αλλαγές και μεγάλη αστάθεια. Αν και τα γραπτά του τα αγάπησαν και τα διάβασαν πολλοί, ο συγγραφέας αντιμετώπισε οικονομικά προβλήματα, τα οποία δεν βοήθησαν την ήδη βαθιά, σοβαρότατη κατάθλιψή του.
Ως δημιουργική σκέψη, ο Έσσε  είχε πάντα ένα ανίκητο όραμα, ενώ έβρισκε καταφύγιο στην ποίησή του (και σε μερικούς θεραπευτές, οπαδούς της θεωρίας του Γιούνγκ). Έβλεπε την διαδικασία της γραφής ως μια αναζήτηση για αλήθεια και έμπνευση, έναν τρόπο να αντιμετωπίσουμε τις δυσκολίες της ζωής με το να κερδίσουμε μια πιο ολοκληρωμένη κατανόηση της ύπαρξής μας. Η φύση, που απεικονίζεται στον κήπο, το δάσος και τα ζώα, ήταν ο πρώτος και ο σημαντικότερος δάσκαλος του. Όποτε μπορούσε, δραπέτευε από τη ζωή της πόλης και αποσυρόταν στην φύση, Οι περίπατοι στο δάσος και η κηπουρική ήταν μέρος του καθημερινού του προγράμματος. Δεν προκαλεί έκπληξη, λοιπόν, ότι η φύση, ειδικά η θύμηση του κήπου του, έχουν εμπνεύσει πολλά από  τα πιο προσωπικά του ποιήματα. Η αυξανόμενη αποξένωση από τη φύση, η οποία χαρακτηρίζει την βιομηχανοποιημένη κοινωνία του εικοστού αιώνα τον αναστάτωναν και τον ανησυχούσαν βαθιά.
 Παίρνοντας όρκο σε μικρή ηλικία ότι «θα γίνει ποιητής ή τίποτα απολύτως», ο Χέρμαν Έσσε επαναστάτησε ενάντια στην επίσημη εκπαίδευση, εστιάζοντας σε ένα εντατικό πρόγραμμα ανεξάρτητων σπουδών που περιείχε φιλοσοφία, λογοτεχνία, τέχνη και ιστορία. Το αποτέλεσμα αυτών των προσπαθειών ήταν μια σειρά από νουβέλες που έγιναν αντί συμβατικά ευαγγέλια, με     μεγάλη επιρροή μέχρι σήμερα. Επίσης έγραψε μια σειρά πνευματικών ποιημάτων, που με την ζωντανή, γλαφυρή αφήγησή τους, αντανακλούν βαθιά τις προκλήσεις της ζωής και δίνουν ένα πνευματικό καταφύγιο, το οποίο υπερβαίνει ύμνους, προσευχές και τελετουργικά συγκεκριμένων ομολογιών και θρησκειών.

Παρά όλες τις δυσκολίες που έπρεπε να αντιμετωπίσει ο Έσσε κατά την διάρκεια της ζωής του, ποτέ δεν έπαψε να εκτιμά τις προκλήσεις κάθε φάσης της ύπαρξής του. Ζώντας μέχρι την ώριμη ηλικία των 85, συνεχώς επαινούσε τη σοφία που του έδινε ο θησαυρός των εμπειριών. Ως ταξιδιώτης σε ξένες και εξωτικές χώρες, αλλά επίσης ως περιπλανώμενος και εξερευνητής των μύχιων της ψυχής μας, του άρεσε να συγκρίνει τη ίδια τη ζωή με ένα ταξίδι, μια πνευματική αναζήτηση της ευτυχίας πέρα από τα εγκόσμια.
Ένα από τα ποιήματα του, στη συλλογή «Εποχές της Ψυχής», αντικατοπτρίζει ακριβώς αυτή την αναζήτηση:

Ευτυχία

Όσο κυνηγάς την ευτυχία,
Δεν είσαι έτοιμος να είσαι ευτυχισμένος,
Ακόμα κι αν σου ανήκουν τα πάντα.   

Όσο αναλογίζεσαι μια απώλεια,
Όσο τρέχεις πίσω από έπαθλα σε ανήσυχους αγώνες,
Δεν έχεις ακόμα γνωρίσει την γαλήνη.

Μα, όταν προχωρήσεις πέρα από τον πόθο,
Γίνεις ξένος στις ίδιες σου τις επιθυμίες και τους στόχους,
Και δεν καλείς πια την ευτυχία με το όνομά της,

Τότε η καρδιά σου αναδύεται ήρεμα
Πέρα από την ροή της δράσης
Ενώ η ειρήνη έχει αγγίξει την ψυχή σου.

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου

Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...