Τετάρτη, 20 Ιουλίου 2011

Modus vivendi

«Με κάθε δοκιμασία, βγαίνει όμορφα σμιλευμένη η ψυχή του ανθρώπου». Η ερώτηση είναι γιατί ο Θεός αφήνει παιδιά να ζουν με το θάνατο μέσα τους, ενήλικες να ζουν μια ζωή που την ξοδεύουν «κατά βούληση» χωρίς νόημα, ενώ άνθρωποι με χρόνιες ασθένειες ζουν χρόνια χωρίς ελπίδα για θεραπεία και βοήθεια, ακροβατώντας στα όρια του θανάτου. Η απάντηση που αφορά την προσωπική δοκιμασία, δεν μοιάζει να είναι επαρκής. Είναι ο πόνος σημάδι ότι ζούμε ή απόδειξη ότι πεθαίνουμε; Μάλλον είναι και τα δύο: έχω την αίσθηση του πόνου, απλώς γιατί υπάρχω, όταν όμως δεν τον νιώθω πια, κάτι μέσα μου θα έχει ήδη πεθάνει.
Είναι αλήθεια ότι ο πόνος, είτε είναι σωματικός (καρκίνος τελικού σταδίου, τραυματισμοί από ατυχήματα, νευρολογικές νόσοι (ALD, MS) νευροπαθητικός, διαβητικός πόνος), είτε ψυχικός (ψυχικές νόσοι όπως σχιζοφρένεια, ιδεοψυχαναγκαστικές διαταραχές, μανιοκατάθλιψη), είτε είναι ο συναισθηματικός πόνος της απώλειας ενός αγαπημένου, της εργασίας, των ευκαιριών μιας ζωής, μας βυθίζει πάντα σε περισυλλογή και θλίψη. Η ψυχική διεργασία που βιώνει ο άνθρωπος για την αποδοχή του πόνου είναι ακριβώς η ίδια που χρησιμοποιεί κανείς για την αντιμετώπιση του θανάτου (Kubler- Ross). Η πρώτη αντίδραση είναι το σοκ, η μη αποδοχή της κατάστασης, η άρνηση της πραγματικότητας. Γρήγορα έρχεται ο θυμός που στρέφεται εναντίον των «σημαντικών άλλων» ή και του ίδιου μας του εαυτού (ενοχές όταν ερμηνεύεται ο πόνος ως τιμωρία, ενοχές ότι αποτελεί κανείς βάρος στην οικογένεια). Έπειτα αρχίζει το στάδιο της διαπραγμάτευσης (συνήθως με το Θεό). Ο άνθρωπος υπόσχεται ότι θα συμμορφωθεί, θα γίνει τέλειος για να γλιτώσει τις επιπτώσεις. Το «παζάρεμα» παρέχει στο άτομο την ψευδαίσθηση ότι αποφεύγοντας ή επιδιώκοντας ορισμένες πράξεις, μπορεί να καθυστερήσει ή να αποτρέψει μια αρνητική εξέλιξη. Μπορεί όμως να έχει αρνητικές και θετικές επιπτώσεις, γιατί από την μια πλευρά διευκολύνει την υιοθέτηση υγιών συμπεριφορών και παράλληλα ενδυναμώνει την πίστη στο Θεό, που μπορεί να αποτελέσει σημαντική πηγή στήριξης, από την οποία αντλεί κανείς δύναμη και κουράγιο. Από την άλλη όμως αυξάνονται οι πιθανότητες να βιώσει κανείς συναισθήματα προδοσίας, απογοήτευσης και θυμού, όταν ο Θεός (ο γιατρός ή ο δικός του άνθρωπος) με τον οποίο διαπραγματεύεται, δεν ανταποκρίνονται στις προσδοκίες του και τον εγκαταλείπουν να αντιμετωπίσει τον πόνο μόνος του. Τότε, δυστυχώς, ο αγώνας παύει να έχει νόημα, και ο άνθρωπος περνάει στο στάδιο της κατάθλιψης.
Η κατάθλιψη εκδηλώνεται με πολλά συμπτώματα (θλίψη , αίσθημα αναξιότητας, απώλεια ενέργειας, απαισιοδοξία, απόσυρση από κοινωνικές σχέσεις, μη συμμετοχή στην καθημερινή ζωή). Στην ουσία, η κατάθλιψη δεν είναι πάντα κακή, γιατί μας επιτρέπει να προετοιμαστούμε για την απώλεια μιας προηγούμενης κατάστασης, πριν αποδεχτούμε και προσαρμοστούμε στη νέα. Η λύση είναι ο άνθρωπος να ενθαρρύνεται να εκφράσει τα συναισθήματα του, οπότε έχει περισσότερες πιθανότητες να τα κατανοήσει, να τα αποδεχτεί και να λάβει την υποστήριξη που χρειάζεται.
Μ’ αυτή τη επεξεργασία συναισθημάτων ο καθένας μας περνάει στο στάδιο της αποδοχής. Δίνει το νόημα που θέλει ο ίδιος στον πόνο του, τον αφήνει να ρέει σαν ροή ζωής μέσα του και τον ενσωματώνει στη ζωή του. Σ’ αυτό το σημείο, παίρνει μια μεγάλη απόφαση. Πέρα από τα προσωπικά οφέλη που ίσως κερδίσει κανείς από την νέα σχέση του με το Θεό και τους ανθρώπους, αποφασίζει να βοηθήσει τους άλλους να ζήσουν μέσα από τον πόνο και να τον ξεπεράσουν. Έτσι επιβεβαιώνεται το ότι «ο πόνος καταυγάζει τη ζωή»…
Οι άνθρωποι που βιώνουν τον πόνο δεν είναι άγιοι. Όταν έρχεται ο πόνος, σχεδόν πάντα μπαίνεις στην διαδικασία να βρίσεις «θεούς και δαίμονες» γιατί δεν το αντέχεις άλλο. Όταν η αδρεναλίνη «χτυπάει κόκκινο», φταίνε όλοι γύρω σου που δε σε καταλαβαίνουν και νιώθεις το αίσθημα της αδικίας να σε πλημμυρίζει .Ξέρεις ότι πρέπει να το υπομείνεις για να τελειώσει πιο σύντομα και κατανοείς πως ό,τι και να κάνεις, υπάρχει μια καταδίκη αναπότρεπτη. Που είναι η ελπίδα λοιπόν; Αφορά τους άλλους ανθρώπους αυτή η δοκιμασία; Ή μήπως είναι μια ευκαιρία για «ανοικτή επικοινωνία» με το Δημιουργό του πόνου μας; Οι απαντήσεις εξαρτώνται από τη δύναμη της πίστης μας.
«Θεέ μου, δώσε μου τη γαλήνη να αποδεχτώ τα πράγματα που δεν μπορώ να αλλάξω…
την αντοχή να αλλάξω τα πράγματα που μπορώ…
και τη σοφία να γνωρίζω τη διαφορά μεταξύ τους…»

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου

Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...